vlag-nederlands.png vlag-engels.png vlag-duits.png

Zagerij

Net als in bosrijke landen bestaat de zagerijsector uit weinig grote en veel kleine familiebedrijven. 'Groot' en 'klein' moet niet worden misverstaan: naaldhoutzagerijen zijn niet gauw groot genoeg terwijl zagerijen die zich specialiseren in het verzagen van loofhout altijd (veel) kleiner zijn. Het populierenzaagbedrijf is daarbij weer een ander type bedrijf.

Veel bedrijven zijn in staat zijn meerdere soorten te verwerken. Naaldhout vormt niettemin de hoofdzaak, gevolgd door populier. In zijn totaliteit verzagen de Nederlandse zagerijen circa 400.000 m³ naaldhout. 

Over de duim gerekend levert dat circa 200.000 m³ gezaagd hout. Dat staat tegenover een importhoeveelheid van bijna 3 miljoen m³ gezaagd hout.

Voor wat betreft de zaagtechniek is er een grof onderscheid te maken tussen raamzagen, bandzagen en profielverspaners. Bij het laatste type wordt rondhout met hele hoge doorvoersnelheden (meer dan 60 meter per minuut) door een soort frees heen gestuurd die van een rond boomstam de halfronde kanten affreest waarna seriegeschakelde bandzagen of een meerbladcirkelzaag de gevormde balk tot planken opzaagt. Zwaarder naaldhout wordt meestal met behulp van bandzagen opgewerkt. 

De modernste zagerijen gebruiken computerprogrammatuur om per stam het juiste zaagprogramma toe te passen. Welke manier van verzagen wordt gekozen hangt af van de maat (lengte en diameter) van het stamstuk, de kwaliteit (rechtheid, noesten) en van de bestellingen aan gezaagd hout. 

Het is voor de zagerij de 'kunst' om het aandeel gezaagd hout zo hoog mogelijke te krijgen en de verliezen aan zaagsel, kantdelen en/of chips zo klein mogelijk. Dit 'resthout' dat onlosmakelijk als koppelproduct vrijkomt wordt weer als grondstof ingezet in papier- en spaanplaatindustrie. Energiehout en manegestrooisel zijn andere bestemmingen voor dit nevenproduct van de zagerijen.

De combinatie van al deze verschillen maakt dat er een diverse afzetmarkt is voor de verschillende rondhoutsortimenten uit het Nederlandse bos en landschap zodat de zagerijsector een divers afzetgebied kan bedienen.

Kenmerkend voor de Nederlandse zagerijsector is dat ze niet of nauwelijks standaardmaten op voorraad zaagt voor de houthandel. Verreweg het meeste rondhout wordt op specifieke orders verzaagd tot de gewenste maten. Daardoor worden afkortverliezen tot een minimum beperkt en is geen tussenschakel nodig tussen zagerij en gebruiker van het gezaagde hout. De levering van waterbouwhout vindt bijvoorbeeld meestal rechtstreeks plaats aan de aannemer die het hout plaatst. Datzelfde geldt voor pallet- en kisthout: dat gaat van de zagerij rechtstreeks naar de fabriek. Ook tuinhout gaat meteen naar verduurzamingsbedrijven die er allerlei tuinhoutproducten van maken. 

Het is dankzij dit "just-in-time-delivery" principe dat Nederlandse zagerijen kunnen concurreren met buitenlands hout. Een korte, efficiënte aanvoer van de juiste maten rondhout uit het bos is daarvoor van essentieel belang. 
Hoe beter dat logistieke traject in elkaar zit hoe minder opslagruimte en -tijd (= geld) er nodig is bij de houtverwerkers.

Idealiter is die situatie:

  • maandag besteld
  • dinsdag geveld
  • woensdag vervoerd
  • donderdag gezaagd
  • vrijdag verwerkt

 

Hieronder vindt u een overzicht van het aantal Nederlandse zagerijen in 2014/2015 per grootte en per houttype.

Zagerijen_2015-2015.JPG


Interessant? Delen!