vlag-nederlands.png vlag-engels.png vlag-duits.png

bosbeheer.jpg

Productiebos

De term productiebos en natuurbos zijn typisch Nederlandse termen. Hoewel de AVIH deze termen ongelukkig gekozen vindt, ligt de geschiedenis van deze termen in het Nederlands gebruik van ons bos. Rond 1900 was in Nederland 'nog maar' 4% van het landoppervlak bebost. Sindsdien is er langzamerhand steeds meer areaal bebost, tot de 10% van het landoppervlak die ons bosareaal nu telt.

Waar men het 100 jaar geleden belangrijk vond om bossen opnieuw aan te planten vanwege de grondstoffenvoorziening, worden bossen nu met name gewaardeerd om de natuurlijke eigenschappen; de ecosysteemdiensten, de biodiversiteit en de mogelijkheid tot recreëren in het buitengebied. Sinds de jaren '80 kennen we het begrip "Multifunctioneel Bosbeheer", daarmee wordt aangegeven dat bossen tegelijkertijd diverse functies vervullen, zoals recreatie, natuurwaarden en houtproductie

Ondanks het feit dat vrijwel ieder bos in Nederland multifunctioneel wordt beheerd, is het daarmee voor derden nog niet direct duidelijk wat de eigenaar (of beheerder) van een bos voor doel heeft met het bos. Daarom wordt vaak onderscheid gemaakt in de hoofdfunctie van een bos. Een beheerder kan bijvoorbeeld zoveel mogelijk verschillende plant- en diersoorten in zijn bos willen herbergen, of juist alleen inheemse soorten. Een beheerder kan zijn bos ook beschikbaar stellen voor recreatieve functies, of juist gebruiken als investering en proberen de oogst te optimaliseren. Door het onderscheid in hoofdfuncties wordt gesproken over "Productiebos", waar de productie van hout een prominentere rol speelt en "Natuurbos", waar natuurlijke aspecten van het bos een meer prominente rol spelen. Tegenwoordig zie je ook op steeds meer plaatsen "Speelbos", een bos waarin kinderen mogen spelen en (boom)hutten kunnen bouwen.

Het vervelende van het gebruik van een term als productiebos of natuurbos is dat het suggereert dat er naast de hoofdfunctie bijna geen ruimte is voor andere functies. Het klinkt alsof productiebos een plantage is, waar er geen natuur te vinden is. Of een natuurbos is een bos wat je amper zou mogen betreden, laat staan oogsten, omdat anders de natuur verstoord wordt. Het onderscheid van productiebossen en natuurbossen is in Nederland eigenlijk nauwelijks ter sprake, omdat we geen pure productiebossen hebben. De bossen met hoofdfuntie productie zijn ten slotte net zo natuurlijk als onze natuurbossen. En in onze natuurbossen mag het beheer dan minder wíllen oogsten, ook hier groeien de bomen, wordt er hout geproduceerd en wordt er geoogst. Onderscheid tussen productiebos en natuurbos is daarom meer jargon dan dat het aan de bossen te zien is. 


Interessant? Delen!